Archiwa kategorii: Kultura

Katyń 1940 i Smoleńsk 2010 Pamiętajmy

Zbrodnia ludobójstwa na polskich żołnierzach dokonana przez komunistów sowieckich w 1940 r. w Katyniu, Charkowie, Miednoje i innych miejscach kaźni w Związku Radzieckim oraz katastrofa smoleńska, do której doszło w Smoleńsku w niezapomniany dla Polski dzień 10 kwietnia 2010 roku stanowią duże wyrwy w naszej historii. Wczoraj 13 kwietnia obchodziliśmy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, upamiętnieniu służy też ten artykuł, mimo codziennych trudów i wielu spraw pamiętajmy o tych wydarzeniach.

Dla przypomnienia o Zbrodni Katyńskiej, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, czyli głownie za wiedzą Józefa Stalina zamordowano wiosną 1940 roku co najmniej 21 000 obywateli Polski, w tym ponad 10 tys. oficerów wojska i policji, najczęściej zdradzieckim strzałem w tył głowy. Ofiarami zbrodni byli oficerowie Wojska Polskiego, pochodzący z rezerwy naukowcy, lekarze, artyści, przedstawiciele wolnych zawodów, nauczyciele, urzędnicy państwowi, którzy po agresji ZSRR na Polskę, uzgodnionej miedzy ZSRR a III Rzeszą Niemiecką na podstawie paktu Ribbentrop-Mołotow, zostali po 17 września 1939 roku w różnych okolicznościach zatrzymani przez Armię Czerwoną i NKWD. Zamordowano także kilkutysięczną grupę funkcjonariuszy Policji Państwowej, Korpusu Ochrony Pogranicza i Służby Więziennej. Te osoby stanowiły elitę, której strata odbija się czkawką w mentalności naszego narodu do dzisiaj. Większość zbrodni sowieckich, ale również niemieckich i ukraińskich na Polakach, współcześnie propagandziści różnych maści próbują zamazywać lub przekłamywać.

Tragiczna historia związana z Katyniem miała swój kolejny tragiczny dzień 10 kwietnia 2010r. kiedy to w katastrofie lotniczej, na terytorium Rosji na lotnisku w Smoleńsku ginie 96 osób: Prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką Marią, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, wicemarszałkowie Sejmu i Senatu, parlamentarzyści obu izb, dowódcy wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych RP, pracownicy Kancelarii Prezydenta, szefowie wielu instytucji państwowych, przedstawiciele duchowieństwa, ministerstw, organizacji kombatanckich i społecznych oraz osoby towarzyszące. Osoby te chciały złożyć hołd pomordowanym w ramach zbrodni Katyńskiej, tymczasem same w tragiczny sposób zginęły.

Od kilku lat w związku z tragedią w Smoleńsku mamy polityczny spektakl, wykorzystywany przez polityków głównych opcji politycznych dla swoich doraźnych, krótkoterminowych i szkodliwych w dłuższej perspektywie celów. Katastrofa Smoleńska to temat ważny, którego nie można bagatelizować z wielu powodów, jednak należy jednoznacznie piętnować zachowanie wielu polityków i dziennikarzy zarówno przed, jak i po katastrofie. Zdaniem części osób do tej pory nie powzięto wszystkich działań zmierzające do jak najpełniejszego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i przyczyn tej narodowej tragedii.

Niestety w wielu mediach mamy stały atak na ofiary tragedii i ich rodziny oraz wzajemne szczucie jednych Polaków na drugich, szydzenie z ofiar, co powoduje, dalsze zagmatwanie tej sprawy. Jest to działanie celowe, odciągające od rzeczywistego wyjaśnienia tej tragedii. Przypominam, iż zginęli politycy ze wszystkich głównych opcji politycznych.

W kolejne rocznicy tych wydarzeń powinniśmy o tym pamiętać i rozważać te obydwie tragedie w spokoju, pamiętać o tych co zginęli, ale również o tych, którzy zawinili lub celowo manipulują, często zmieniając zdanie i przeinaczając fakty. Najlepiej by było, gdyby politycy zajęli się realizowaniem polityki w interesie całego narodu, a nie tylko swojej krótkowzrocznej prywacie, czy interesie podejrzanych lub obcych grup interesu, bo jakbyśmy mieli silne państwo, to dawno znalibyśmy prawdę i przyczyny. Na razie możemy o tym wszystkim tylko pomarzyć, bowiem, żeby nastąpiły realne zmiany, w większości sami powinniśmy się zmienić.

Konkurs “By czas nie zaćmił i niepamięć”

“Naród bez dziejów, bez historii, bez przeszłości, staje się wkrótce narodem bez ziemi, narodem bezdomnym, bez przyszłości. Naród, który nie wierzy w wielkość i nie chce ludzi wielkich, kończy się.”

Prymas Stefan Wyszyński

W tych dniach obchodzimy 3. rocznicę Katastrofy Smoleńskiej z 10 kwietnia 2010 roku. Doszło wtedy – jak stwierdziliśmy jednogłośnie w Oświadczeniu Posłów i Senatorów Rzeczypospolitej Polskiej z 13 kwietnia 2010 roku – “do największej tragedii w powojennej historii Polski”. Wiążę się ona nierozerwalnie ze zbrodnią katyńską, wszak cała 96-osobowa polska delegacja państwowa, na czele z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej Lechem Kaczyńskim i Jego Małżonką, przedstawicielami Parlamentu, rządu, duchowieństwa, Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń, dowódcami Sił Zbrojnych RP oraz szefami urzędów i instytucji państwowych, zginęła w drodze na uroczystości z okazji 70. rocznicy mordu katyńskiego.

Jedną z inicjatyw służących upamiętnieniu dwóch bolesnych kart naszych najnowszych dziejów – Katynia i Smoleńska, a także zainspirowaniu młodych Polaków do badań i głębszej refleksji nad tymi wydarzeniami jest ogłoszony przeze mnie I Wojewódzki Konkurs Historyczno – Literacki “By czas nie zaćmił i niepamięć”. W poszukiwaniu prawdy o Katyniu i Smoleńsku. Jest on zaadresowany do uczniów gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych w województwie podlaskim. Zakładam, że będzie miał on swoją kontynuację w następnych latach.

Jarosław Zieliński, Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Informacja o Konkursie

list Posła

Regulamin

zał nr 1 do Regulaminu – karta zgłoszenia

Wystawa malarstwa w Wysokiem Mazowieckiem

Od 3 kwietnia 2013 r. w Miejskim Ośrodku Kultury w Wysokiem Mazowieckiem prezentowana będzie wystawa malarstwa abstrakcyjnego Beaty Marii Zdyb pt. “Wiosenne Inspiracje”.

Wystawa nawiązuje do aktualnej pory roku. Obrazy, zainspirowane wiosną, przedstawiają jej klimaty.

Na wystawie zaprezentowane zostaną prace z głównego nurtu twórczości – Flory. Bogactwo form i kolorów w obrazach jest efektem częstych wyjazdów w podlaskie plenery. Prezentowane obrazy powstały właśnie pod wpływem bliskości z wiosenna naturą, która poddawana jest subiektywnej interpretacji.

Beata Zdyb pochodzi z Wysokiego Mazowieckiego, obecnie mieszka i pracuje twórczo w Warszawie. Jest laureatką wielu konkursów artystycznych. Malarstwo to jej pasja. Nie konwencjonalizuje obrazu i nie rozpatruje go wyłącznie w kategorii techniki i warsztatu. Obraz jest wycieczką w świat iluzji, sięgając poza łamy formalnych zasad.

Swoją twórczość artystka kieruje do wszystkich, którzy lubią sztukę lub po prostu chcieliby mieć coś oryginalnego na swojej ścianie. Jej pozytywne w swej formie prace, niosące w sobie niezwykły ładunek energii, zdobią głównie ekskluzywne domy wczasowe, hotele, pensjonaty i inne ośrodki użyteczności publicznej.

Wystawę można oglądać w kwietniu 2013 r.

Wstęp wolny.

PlakatWystawaMal

na podst. UM Wysokie Mazowieckie

Dzień Pamięci o Sybirakach

Na terenach Polski zagarniętych do Związku Radzieckiego na podstawie paktu Ribbentrop-Mołotow po 17 września 1939r. panował komunistyczny terror, który doprowadził do deportacji części ludności Polskiej na Syberię. Represje nie ominęły też ludności na terenie naszego powiatu wysokomazowieckiego.

Dlatego też o historii, również tej smutnej należy pamiętać. Na stronie internetowej Urzędu Gminy Nowe Piekuty jest zaproszenie na Dzień Pamięci o Sybirakach.

“W imieniu Dyrektor Zespołu Szkół w Nowych Piekutach serdecznie zapraszamy na Dzień Pamięci o Sybirakach, który odbędzie się 14 kwietnia 2013 roku. W programie:

10:30 – otwarcie wystawy poświęconej Sybirakom w budynku Gimnazjum w Nowych Piekutach

10:50 – przemarsz pocztów sztandarowych i uczestników uroczystości do kościoła parafialnego

11:00 – Msza Święta w kościele parafialnym p.w. św. Kazimierza w Nowych Piekutach celebrowana przez J. E. Biskupa Janusza Stepnowskiego

- złożenie kwiatów pod Tablicą ku czci Sybiraków i pod Dębami Pamięci; wręczenie odznaczeń; okolicznościowe przemówienia

Po Mszy Świętej odbędzie się koncert Księdza Kanonika Stefana Ceberka.”

sybiracy

UG Nowe Piekuty

Biały dym nad Kaplicą Sykstyńską!

Kardynałowie wybrali nowego Ojca Świętego, zwierzchnika Kościoła Katolickiego, Stolicy Apostolskiej oraz głowa państwa Watykan. Na placu przed bazyliką watykańską wielotysięczny tłum wiwatował w oczekiwaniu na słowa “Habemus papam”, które wygłosił protodiakon kardynał Jean Louis-Tauran.
Nowym Ojcem Kościoła Katolickiego został Jorge Mario Bergoglio SJ ur. 17 grudnia 1936 roku w Buenos Aires, argentyński duchowny katolicki, arcybiskup Buenos Aires i tym samym Prymas Argentyny, kardynał Kościoła rzymskokatolickiego. 13 marca 2013 roku został papieżem i przyjął imię Franciszek.

fot. sebo106 pixabay

Ciechanowiec: Konferencja nt. Powstania Styczniowego w Muzeum Rolnictwa

Okrągła rocznica wybuchu powstania styczniowego 1863 roku, które było jednym z najważniejszych wydarzeń politycznych na ziemiach polskich w XIX wieku, stała się okazją do zorganizowania w Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu okolicznościowego spotkania.

Organizatorami spotkania byli: Starostwo Powiatowe w Wysokiem Mazowieckiem, Łomżyńsko-Drohickie Bractwo Kurkowe Towarzystwo Strzeleckie w Ciechanowcu oraz Muzeum Rolnictwa. Wśród zaproszonych gości, obok przedstawicieli Bractw Kurkowych z całej Polski znaleźli się również przedstawiciele władz państwowych z wicewojewodą podlaskim Wojciechem Dzierzgowskim na czele.

W sobotą, 26 stycznia b.r. miała miejsce konferencja popularno-naukowa, podczas której pięciu referentów przedstawiło najważniejsze wydarzenia powstańcze na Mazowszu, Podlasiu i Bialostocczyźnie oraz sylwetki najwybitniejszych dowódców powstańczych działających na omawianym terenie. Dla zebranych Braci Kurkowych szczególne znaczenie miało wystąpienie dr. Krzysztofa Gwoździa (z Muzeum w Tarnowskich Górach), który omówił wpływ polskich powstań narodowych na działalność i tradycje bractw strzeleckich. Bardzo życzliwie zostały przyjęte pozostałe referaty, w których ukazany został przebieg powstania w Królestwie Polskim (prof. dr hab. Adam Winiarz – UMCS Lublin), na terenie puszcz Polski Północno-Wschodniej (prof. dr hab. Adam Dobroński – UwB Białystok), w okolicach Ciechanowca (mgr Norbert Tomaszewski – Muzeum Rolnictwa) oraz działalność ostatniego dowódcy powstańczego – ks. Stanisława Brzóski (dr Szczepan Kalinowski – Biała Podlaska).

Obrady w niezrównany sposób poprowadził prof. dr hab. Adam Dobroński, który w niezwykle ciekawy sposób potrafił skomentować wystąpienia referentów, zachęcić zebranych do dyskusji, czy zwrócić uwagę na ważne aspekty wydarzeń z 1863 roku mających wpływ na współczesną Polskę i Polaków.

konf_pow_sty1

konf_pow_sty2

konf_pow_sty3

Muzeum Rolnictwa

Wieczorne spotkanie w 150 Rocznicę Wybuchu Powstania Styczniowego

22 stycznia 2013 roku odbyło się spotkanie w Izbie Tradycji Regionalnej Rolnictwa w Nowych Piekutach celem uczczenia 150 Rocznicy Wybuchu Powstania Styczniowego.

Na spotkanie przybyli oprócz mieszkańców naszej Gminy Ułani ze Szwadronu im. 10 Pułku Ułanów Litewskich i Pan Andrzej “Ząbek” Bieluczyk z Grupy Rekonstrukcji Historycznej NAREW.

O godzinie 19:00 Wójt Gminy – Pan Marek Kaczyński powitał zgromadzonych i przedstawił krótki zarys historyczny wydarzeń. Nasza publiczność brała również udział w omawianiu wydarzeń. Pan Kazimierz Markowski z miejscowości Łopienie Jeże, Pan Jan Pogorzelski – nauczyciel historii w Zespole Szkół w Nowych Piekutach i Pan Jan Rzymski- pracownik Urzędu Gminy Nowe Piekuty, przedstawili zebranym na sali gościom fakty, o których wcześniej nie słyszeliśmy, a które dotyczyły udziału ludzi z naszych terenów w walkach powstańczych.

Następnie przedstawiliśmy krótką prezentację multimedialną również mówiącą o walkach “naszych” w Powstaniu Styczniowym. W tym miejscu chcielibyśmy serdecznie podziękować Panu Marianowi Żochowskiemu – praprawnukowi jednego z powstańców pochodzących z naszej Gminy – Ppor. Grzegorza Żochowskiego. Podczas prezentacji Pan Marian Żochowski opowiedział nam historie swojego przodka.

150 Rocznica Wybuchu Powstania Styczniowego

Dzięki Panu Andrzejowi Bieluczyk z GRH NAREW mogliśmy zaprezentować wystawę eksponatów tematycznie związanych z Powstaniem. Część z nich faktycznie pochodzi z tamtego okresu. Po prezentacji multimedialnej właściciel eksponatów omówił część z nich. Za pomoc w zorganizowaniu wystawy serdecznie dziękujemy!

Kolejnym punktem programu było wyświetlenie filmu Juliusza Machulskiego “Szwadron” z 1992 roku. Film opowiada o pochodzącym ze szlacheckiej rodziny Rosjanine – baronie Jereminie (Radosław Pazura), wstępuje na ochotnika do szwadronu dragonów, chcąc zaimponować dziewczynie, w której zakochał się bez wzajemności. Akurat wybucha w Polsce powstanie 1863 roku. Zgłasza się do wojsk wysłanych w celu jego stłumienia. Teraz – jak sądzi – wystarczy pokonać Polaków, zdobyć stopień oficerski, szereg orderów, łupów, sławę bohatera i zwycięzcy, i wszystko to razem z gorejącym sercem złożyć u stóp ukochanej. Jednak ta “mała wojna polska” wygląda zupełnie inaczej niż młody Jeremin sobie wyobrażał.

Dziękujemy serdecznie za udział wszystkim gościom i mieszkańcom Gminy. Mamy nadzieję, że podobne spotkania będą się cieszyły jeszcze większym zainteresowaniem w przyszłości.

wyb_pow_sty3wyb_pow_sty2 wyb_pow_sty1

UG Nowe Piekut

Gminny Konkurs Historyczny o Powstaniu Styczniowym

22 stycznia 2013 roku w Zespole Szkół w Nowych Piekutach odbył się Gminny Konkurs Historyczny: “W 150 Rocznicę Wybuchu Powstania Styczniowego”.

Do konkursu zgłosiło się 27 uczniów z Gimnazjów w Jabłoni Kościelnej i Nowych Piekutach. Niestety nie wszyscy uczniowie mogli wziąć udział w konkursie ze względu na stan zdrowia. Konkurs rozpoczął się o godzinie 10:30 powitaniem uczestników przez Wójta Gminy – Pana Marka Kaczyńskiego.

W konkursie wzięło udział 20 uczniów:
– 11 osób z Nowych Piekut:
1. Aneta Brzozowska
2. Anna Skłodowska
3. Kinga Łapińska
4. Kamil Dawidziuk
5. Karolina Krasowska
6. Paweł Łopieński
7. Venesa Grabowska
8. Agnieszka Mystkowska
9. Maciej Łopieński
10. Ewelina Gierałtowska
11. Adrian Perkowski
– i 9 z Jabłoni Kościelnej:
1. Tomasz Mantur
2. Żaneta Olędzka
3. Dominika Piekutowska
4. Marek Kaczyński
5. Małgorzata Markowska
6. Karol Roszkowski
7. Jakub Perkowski
8. Paulina Rząca
9. Kinga Śliwowska

Uczniowie pisali test składający się z 40 pytań przez godzinę. Nad prawidłowym przebiegiem konkursu czuwała Komisja Konkursowa w składzie:
1. Pani Katarzyna Mantur – nauczycielka w Zespole Szkół w Jabłoni Kościelnej
2. Pan Jan Pogorzelski – nauczyciel w Zespole Szkół w Nowych Piekutach
3. Małgorzata Wyszyńska – pracownik Urzędu Gminy Nowe Piekuty

Po sprawdzeniu testów przez Komisję Konkursową nastąpiło uroczyste wręczenie nagród. Wyniki przedstawiają się następująco:
1. miejsce- Aneta Brzozowska – Zespół Szkół w Nowych Piekutach
2. miejsce- Tomasz Mantur – Zespół Szkół w Jabłoni Kościelnej
3. miejsce- Anna Skłodowska – Zespół Szkół w Nowych Piekutach

Nagrody wręczali Pan Marek Kaczyński – Wójt Gminy Nowe Piekuty i Pani Danuta Wyszyńska – Dyrektor Zespołu Szkół w Nowych Piekutach. Podczas wręczenia nagród towarzyszył nam Pan Andrzej Bieluczyk z Grupy Rekonstrukcji Historycznej NAREW.

Po wręczeniu nagród uczniowie Komisja Konkursowa i zgromadzeni goście udali się do autobusu, żeby dotrzeć na miejsca pochówku Powstańców Styczniowych i złożyć im kwiaty.

1. Miejsce pochówku – Skłody Borowe:
Według opowieści miejscowej ludności w miejscu tym są pochowani dwaj czynni powstańcy styczniowi. W roku 1864 w obrębie wsi Skłody Borowe miała miejsce potyczka pomiędzy powstańcami, a oddziałem “kozaków” służących w carskich wojskach.
W okresie Powstania Styczniowego obowiązywał całkowity zakaz grzebania zmarłych powstańców na cmentarzach przykościelnych. Dlatego najczęściej zmarłych chowano w pobliżu miejsca gdzie zginęli.
W miejscu tym oprócz powstańców pochowani są również żołnierze niemieccy polegli podczas I wojny światowej w liczbie 10, a także ułan spod Częstochowy, poległy w potyczce, która miała miejsce w okolicy wsi Skłody Borowe w 1918 roku.

2. Miejsce pochówku – Krasowo Wólka
Według opowieści miejscowej ludności w miejscu tym pochowano trzech powstańców styczniowych. Żołnierze Ci przebywali we dworze Państwa Kamińskich, który znajdował się nieopodal. Ukrywali się w nim przed wojskami carskimi. Na naszym terenie nie było Polaków służących w wojskach carskich, byli to sami kozacy. Kozacy wytropili naszych żołnierzy i zaczęli ich ścigać, niestety wszyscy zginęli.

3. Grób Ppor. Grzegorza Żochowskiego
Urodził się 9 marca 1843 roku w Starych Żochach, herb rodowy to “Brodzic” przydomek rodzinny “Cierlica”. Wiadomo, że gdy Powstańcy Styczniowi zbierali się do walk Pan Żochowski nie mówiąc nic nikomu wyruszył razem z innymi do walki. Zostawił jedynie kartkę na grzywie swojego konia z informacją, że wyrusza na Powstanie. Nie wiadomo jakie były losy powstańcze Pana Żochowskiego. Po klęsce został zesłany na Sybir, opowiadał, że był tam przez prawie 40 lat przykuty do taczki i musiał ciężko pracować. Do domu rodzinnego powrócił w 1904 roku. Nie założył własnej rodziny. Zmarł 15 kwietnia 1926 roku.

Przy składaniu kwiatów obecny był praprawnuk naszego powstańca – Pan Marian Żochowski, który opowiedział zebranym powstańcze losy swojego przodka za co serdecznie dziękujemy.

UG Nowe Piekuty

150 rocznica Powstania Styczniowego

22 stycznia 2013 r. obchodzimy 150 rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego – narodowego zrywu przeciwko Imperium Rosyjskim. Powstanie ogłoszone zostało manifestem 22 stycznia 1863 wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy. Wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864. Swoim zasięgiem objęło tylko ziemie zaboru rosyjskiego- Królestwo Polskie oraz ziemie zabrane.

Było największym polskim powstaniem narodowym i miało charakter wojny partyzanckiej, w której stoczono ok. 1200 bitew i potyczek. Zakończyło się klęską powstańców, z których kilkadziesiąt tysięczostało zabitych w walkach, blisko 1 tys. straconych, ok. 38 tys. skazanych na katorgę lub zesłanych na Syberię, a ok. 10 tys. wyemigrowało. Zdaniem wielu analityków i historyków powstanie styczniowe w wyraźny sposób wpłynęło na kształtowanie się świadomości narodowej, natomiast przeciwnicy powstania zarzucają organizatorom nieprzygotowanie, oderwanie od rzeczywistej sytuacji geopolitycznej w tamtym okresie i niepotrzebny przelew krwi oraz ofiary, których uzupełnienie zajęło kolejne kilkadziesiąt lat. Niezależnie od ocen historyków co do organizatorów, zwykłym uczestnikom należy się chwała za ich wysiłek w walce o wolność. Miastu Wysokie Mazowieckie po powstaniu w wyniku represji zostało zabrane prawa miejskie i zredukowane do rangi osady wiejskiej. Prawa miejskie Wysokie Mazowieckie odzyskało w 1919r.

Dzięki internautom oraz tekstom źródłowym poniżej prezentuje najważniejsze potyczki z tamtego okresu.

W nocy z 23/24 stycznia 1863 roku miała miejsce bitwa w Wysokiem Mazowieckiem oddziałów powstańczych z Kozakami

Jabłonka Kościelna (23 styczeń 1863 r.) – powstańcy rozbroili kilku żandarmów, ale puścili ich na wolność.

Sokoły (23 styczeń) – rozbrojono kwatermistrza i kilku żołnierzy i jak wszędzie, bezbronnym darowano wolność

Wysokie Mazowieckie (24 styczeń) – oddział kosynierów (400 ludzi) pod dowództwem Cichorskiego w nocy z 23 na 24 stycznia 1863 r. zaatakował czwartą secinę 36-go pułku kozaków dońskich. Kozacy zabarykadowani zrazu w domach, ostatecznie opuścić musieli schroniska i w większej części zdołali się przebić do Mężenina ze stratą rzekomo jednego tylko zabitego i 3 rannych.

Warele (15 luty) – 60 ludzi, spotkało się w Warelach z patrolem 18 kozaków idących z Czyżewa pod dowództwem rotmistrza Tetisowa. Przy pierwszym starciu padło dwóch kozaków i Żyd szpieg przebrany po kozacku. Kozacy unosząc swoich rannych pierzchnę li czym prędzej do Czyżewa ścigani w 16 koni przez Pisankę Małorusa, lecz z powodu wynędzniałych koni nie mogła dopędzić uciekających jazda, a tym mniej kosynierzy, którzy w pojedynkę gnali przez pola. Z Warel udał się Tyszka w lasy Brokowskie, gdzie połączył się z innym oddziałem również z pod Siemiatycz.

Średnica (9 maj 1863) – patrol powstańczy zetknął się z patrolem moskiewskim. „Za danym ogniem Kozacy pierzchnęli, zostawiwszy 3 rannych, których jednakże powstańcy zabrać nie mogli, gdyż kozaków było kilkunastu, a Polaków tylko 5 pieszych. Rannych moskale zawieźli 10 maja koleją do Warszawy”.

Średnica (25 lipiec 1863) -celem zaopatrzenia się w konie przeszli Górski, Kwapiszewski i Kobyliński przez tor i w nocy na 24-go lipca uderzyli na stację Średnica, na dwa razy liczniejszego nieprzyjaciela, lecz zostali odparci.

Siódmaki ( 24 lipiec 1863) – „po niepomyślnym ataku na plant kolejowy pod Średnicą, Górski, Kobyliński i Kwapiszewski cofnęli się do Śiódmaków, gdzie stanęli o godzinie 2. W nocy. Obawiając się lada chwila ataku, rozstawili pikiety i nie pozwolili koni rozsiodłać, będąc każdej chwili w pogotowiu. Jakoż o godzinie 5-tejrano ukazała się piechota z kozakami. Uformowawszy się w szóstki powstańcy poczęli wychodzić ze wsi do znajdującego się o 200 kroków lasu. Ponieważ we wsi walka była nie możliwa, Górki pozornym cofaniem się wybawił kozaków w pole, śmiałym zwrotem natarł na zapędzonych w pogoni i po blisko półgodzinnej walce zmusił do ucieczki, gnając aż do wsi Skłody. Gdzie moskale mieli swoje rezerwy. Poległo w tej utarczce 2 powstańców: Jan Terlikowski i Franciszek Szenyc (Szmyc), rannych było również 2”.

Średnica – (30 wrzesień 1863) – Oddział polski dał ognia do moskali, konwojujących pociąg kolei petersburskiej za stacją Średnicą w zamiarze odbicia jeńców

27 stycznia 1863 r. oddział Władysława Cichorskiego opanował stację kolejową w Czyżewie, gdzie nastąpiło połączenie się ze spiskowcami z Warszawy (wyparto wówczas ze stacji sotnię kozaków, którzy wycofali się prawie bez walki do Zambrowa). Tego samego dnia do pomocy lokalnym wojskom rosyjskim przybyły jednostki z Wileńskiego Okręgu Wojskowego pod dowództwem gen. Zachara Maniukina. Połączone jednostki wojskowe obsadziły 29 stycznia dworzec kolejowy, parowozownię i inne budynki na stacji kolejowej w Łapach.

13 maja 1863 r. oddział Ignacego Mystkowskiego urządził w „Rokicinie” (między Kietlanką a Pułaziem) zasadzkę na rosyjski pociąg z wojskiem – pod dowództwem gen. Mikołaja Tolla, który przejeżdżał z Czyżewa do Małkini. Chcąc skupić uwagę Tolla dokonano ataku na Małkinię, licząc na wysłanie głównych sił rosyjskich pociągiem. Na poświst strzałów ruszył pociąg z trzema rotami grenadierów z Czyżewa do Małkini. Pierwszy etap planu został pomyślnie zrealizowany. Szybko rozkręcono i rozebrano tory, aby wykoleić pociąg, a powstańców rozlokowano wzdłuż torów. Błąd Mystkowskiego polegał na ustawieniu strzelców i piechoty tylko po jednej stronie nasypu kolejowego. Z powodu zdrady dróżnika, który uprzedził wroga w Czyżewie, zasadzka się nie udała. Bitwa zakończyła się niepowodzeniem i rozbiciem najbardziej doświadczonych oddziałów, utratą słynnych już dowódców powstańczych: Ignacego Mystkowskiego, Ludwika Lasockiego. Leopolda Plucińskiego, Józefa Podbielskiego oraz Władysława Ostaszewskiego. Na polu bitwo zginęło także 40 powstańców, a 25 było rannych. Przez niedokładnie przemyślany i opracowany plan siły powstańcze utraciły możliwość opanowania linii kolejowej.

Miejscami pamięci o Powstaniu Styczniowym na naszym terenie są cmentarz parafialny w Wysokiem Mazowieckiem gdzie znajduje się mogiła zbiorowa nieznanych powstańców z oddziału Władysława Cichorskiego „Zameczka” poległych 23 stycznia 1863 r. w walce w Wysokiem Mazowieckim. Natomiast na polu w obrębie wsi Stare Wykno, przy drodze powiatowej pomiędzy miejscowościami Kulesze Kościelne – Czarnowo – Biki znajduje się mogiła 21 nieznanych powstańców poległych w 1863 r. Warto pamiętać o historii i o tych miejscach.

Qli